— LI MO ZI NE —

 

KoningsDAF door Peter van den Hoogen koningsdag 26-04-2014

Een koning moet vorstelijk kunnen rijden. Daarom kocht Willem-Alexander dit jaar een verlengde Audi A8. Maar hij staat nog niet bekend als iemand die een stempel heeft gedrukt op het koninklijke autopark. In tegenstelling tot zijn grootvader Bernhard die dat deed door zijn contacten met Enzo Ferrari, en prins Maurits met zijn ambassadeurswerk voor elektrisch rijden. Toch is onze koning de enige uit de koninklijke familie wiens naam letterlijk is verbonden aan een auto, te weten een van de meest bijzondere creaties van een automerk uit eigen land: DAF.

 

DAFjes werden in ons land zelden geroemd om hun vormgeving hoewel alle productiemodellen van dit Eindhovense automerk vanaf midden jaren zestig ontworpen werden door de getalenteerde Turijnse auto-ontwerper Giovanni Michelotti. In de voorafgaande jaren had hij naam gemaakt met spraakmakende ontwerpen voor Ferrari en Maserati en was verantwoordelijk geweest voor de identiteit van sportieve automerken als BMW en Triumph.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Een van de meest eigenzinnige ontwerpen die Michelotti op basis van een DAF realiseerde, was de Allasio; een elegant, gestroomlijnd strandwagentje met rotan stoeltjes en een luifelvormig dakje. Het handgemaakte autootje,

dat in 1966 werd gebouwd op het onderstel van een Daffodil 32, dankte zijn naam aan het concours d’elegance te Alassio, waar Michelotti er de eerste prijs voor vormgeving mee in de wacht had gesleept. Het ging om een “one-off”, een uniek exemplaar waarmee de ontwerper de bedoeling had te tonen waartoe hij in staat was.

 

Hoewel DAF-baas Wim van Doorne er niet bepaald uitzag als een zonaanbidder, dacht het personeel van DAF met dit strandwagentje toch een prima cadeau in handen te hebben voor zijn zestigste verjaardag.

 

Krap een jaar later schonk de directeur het alweer weg. Dat had alles te maken met de geboorte van prins Willem Alexander. De directie van DAF had op korte termijn een vrolijk cadeau nodig waarmee ze in de gunst wilden komen bij het koninklijk huis. En zo kwam het autootje, nadat het was omgedoopt in Willem Alexander, in bezit van prins Claus en prinses Beatrix die er jarenlang ritjes mee maakten rond hun vakantiehuis in Porto Ercole.

Giovannni MichelottI De Italiaanse ontwerper Giovanni Michelotti (1922-1980) gaf het Nederlandse automerk DAF vanaf het midden van de jaren zestig een gezicht. Hij vormde de Daffodil met zijn onbeholpen uiterlijk om tot een verfijnd modelletje met Italiaanse allure. De motorkap die als een plumpudding tussen de spatborden hing werd bij de nieuwe DAF 44 als een deken over de koplampen gedrapeerd. De dakrand liet hij doorschieten over het achterraam alsof een snelle pennestreek tijdens het schetsen was achtergebleven.

Michelotti was een ontwerper met een hoge productie. Meer dan 1200 auto-ontwerpen verlieten zijn tekentafel. Teruglopende achterruiten, pagodedaken, wigvormen; vele trends en ontwikkelingen in autodesign kunnen worden teruggebracht naar schetsen en protoypes van zijn hand. In de jaren vijftig en zestig was Michelotti minstens zo'n genie als Giorgetto Giugiaro later zou worden. Maar bij het grote publiek zou hij nooit bekend worden. Dat had alles te maken met zijn bescheiden karakter.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Achter de beroemde handtekeningen van Bertone, Vignale, Ghia en Allemano gaat vaak de naam Michelotti schuil. De Turinese maestro werkte als eerste in zijn vak als freelancer. Nooit eerder ook bediende een auto-ontwerper zoveel internationale klanten. Voor de Duitsers ontwierp hij BMW's, voor de Engelsen Triumphs, voor de Japanners Hino's en voor de Amerikanen Cunninghams en speciale Ferrari's en Cadillacs.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Met het grootste gemak (de Triumph Spitfire ontstond op een bierviltje) schetste hij iconen als de Renault Alpine A110 en de BMW 1500.

 

Autofabrikanten uit binnen- en buitenland waren geïnteresseerd in zijn 'Stile Torinese' en probeerden hem als designbaas binnen te halen. Maar Michelotti sloeg iedere functie af. Hij wilde liever in zijn geboorteplaats Turijn blijven waar hij op zijn zestiende al het auto-ontwerpvak was ingerold bij Stabilimenti Farina (later Pininfarina) en waar hij in 1949 voor zichzelf was begonnen.

 

Hij zou er blijven wonen tot zijn dood. Zijn zoon Edgardo nam het stokje over maar kon helaas niet verhinderen dat Studio Michelotti in de jaren 80 zou ophouden te bestaan.

 

 

 

Giovanni Michelotti met het ontwerp van de DAF 44

Een schets van een futuristisch model

Potloodschets van Michelotti's beroemdste en meest succesvolle ontwerp: de Triumph Spitfire

In de hoedanigheid van koninklijke vakantieauto werd het DAFje — om mysterieuze redenen steevast aangeduid als DAFkini — een bekende verschijning in de media doordat het veelvuldig werd gefilmd en gefotografeerd, niet in de laatste plaats natuurlijk door DAF zelf. Vaak vermelde DAF er trots bij dat het om een handgebouwde creatie van Michelotti ging.

Maar wat we nooit te horen kregen is dat de directeur van DAF zelf kennelijk geen hoge pet op had van handgebouwde concept cars. Dat wordt pas duidelijk als we een kiekje bekijken die Eddy Heijting in 1967 in het centrum van Eindhoven heeft geschoten en heeft geupload naar de website “Eindhoven in Beeld”. Daarop is te zien dat Meneer Wim een paar maanden voor de geboorte van Willem Alexander het later zo bejubelde topstuk uit het DAF museum meegaf aan vier lollig uitgedoste dames die er tijdens carnaval de lachers mee op hun hand probeerden te krijgen. Claus en Beatrix blijken al die tijd dus letterlijk in een carnavalsattractie te hebben rondgereden!

Vier door Michelotti ontworpen prototypes voor DAF die het productiestadium nooit haalden