Autoblad voor gevorderden
Limozine is een onregelmatig onderhouden blog over auto's en daaraan gerelateerde onderwerpen.

Meld je aan voor de e-mail update
Naam:
 
E-mail:
 
 





In de zomer van 2009 keerde ik weer eens terug in de beroemde zwitserse wintersportplaats Davos, waar ik eind jaren zeventig, vanwege mijn astma, twee jaar van mijn jeugd heb doorgebracht in een sanatorium. Op de chique dorpspromenade bleken de gefortuneerde bergwandelaars van weleer grotendeels verdreven te zijn door de gevaarlijke capriolen van stuntende skaters. Davos was nu een zomerse hangout voor een internationale groep snowboarders, die in afwachting van de winter waren overgestapt op een skateboard en daarmee de straten onveilig maakten. "Cool dudes of the world, unite and take over", leek het nieuwe credo. Lang voordat de presentatoren van het TV programma Jackass de hal van het deftige Grandhotel Belvedère stonden onder te pissen, was Davos nog een miljonairsdorp met internationale allure; een toevluchtsoord voor bejaarde bontjassen die zich er ongegeneerd voor de etalages konden verlekkeren aan de handgemaakte horloges van Patek Philippe. Ook het oude statige nederlandse sanatorium was anno 2009 niet meer geheel wat het geweest was. Het lag er verpauperd bij en zal na 113 jaar het veld moeten ruimen voor nieuwe plannen.



Tweede generatie Leone stationcar in perfecte staat op het parkeerterrein van de Jakobshorn.

Kortom, er was veel veranderd in Davos. Op het parkeerterrein, bij de gondel van de 2600 meter hoge Jakobshorn, herkende ik toch nog iets vertrouwds: Een Subaru Leone 1800 4WD — dat vreemde japanse misbaksel waar men zich in Davos, eind jaren zeventig, op grote schaal in durfde te vertonen. Althans, de "einheimische" boerenbevolking — de rijke duitse wintersportgasten, die ieder jaar bezit kwamen nemen van het dorp, beschikten over Mercedessen, Porsches en Ferrari's.

Aan de andere kant van het automobiele spectrum had je nog de langharige amsterdamse socio's die als groepsleider werkzaam waren in het nederlands sanatorium, met hun smurfblauwe Renault 4 Safari, hun Toyota busje omgebouwd tot camper en hun wrakkige Citroen ID Break waarvan de achterruiten provisorisch waren vervangen door een plaat triplex. Voor de rest: Subaru's. Overal Subaru's.


Eerste generatie Leone stationcar als klimgeit.

Toen ik in 1978 aankwam in Davos, vielen ze me gelijk op, die gekke Subaru's met hun lange neus en kleine wielen. Dat waren toen nog Leone's van de eerste generatie, die hadden een veel vreemdere achterkant dan die van de tweede. Afschuwelijk vond ik ze allemaal. Teleurstellend ook, dat zelfs in het hooggebergte van Zwitserland de japanse invasie al was doorgedrongen.


De Subaru Leone 1600 AWD in zijn element. Aan het stuur de zwitserse skikampioen Bernhard Russi. Nummerplaten van het kanton Uri. Zou hij met opzet een rond getal hebben toegewezen gekregen?

De reden van hun aanwezigheid had natuurlijk alles te maken met het feit dat Subaru het enige merk in de middenklasse was, die vierwielaangedreven auto's kon leveren. Zeg maar, een werkpaard als personenwagen. Vanzelfsprekend dat er in Zwitserland een grote markt voor dergelijke auto's was. Van december tot april probeerde men er immers grip te krijgen op de spiegelgladde bergwegen.


Veltheim, 1978. Introductie van het merk Subaru in Zwitserland. Autohandelaren proberen de Leone 1600 AWD uit.

Dat de zwitsers er verder geen probleem in zagen om in zo'n rare Leone gezien te worden, heeft wellicht te maken met het feit dat "role model" Bernhard Russi, een zwitserse skikampioen uit de jaren zeventig, vanaf de introductie in 1978 het gezicht van Subaru bepaalde in commercials en advertenties. Dat jaar had Russi juist zijn succesvolle professionele carrière als wedstrijdskiër afgesloten en kon dus wel een schnabbel gebruiken.


Op de zijkant valt het al te lezen: Bernhard Russi fährt SUBARU. Iedereen moet het weten.

Bernhard Russi, afkomstig uit Uri (één van de drie oerkantons van het zwitsers eedgenootschap) had Helvetia van de troon gestoten als personificatie van Zwitserland. De man was 'zwitser' dan de zwitsers en groeide uit tot nationale held. Hij werd, ondanks een gebroken linker hand, in 1970 wereldkampioen op de afdaling, was gek op bergbeklimmen en opgeleid tot skipiste architect. De zwitsers moeten wel erg veel van hem hebben gehouden, want in 1978 behaalde hij ook nog een bescheiden succesje met het aandoenlijk slechte popliedje Winter isch kei Winter ohni Schnee (winter is geen winter zonder sneeuw). Een liedje waarvan de tekst (in schwyzertüütsch), zo zwitsers is, dat het had kunnen dienen als volkslied.


Bernhard Russi wint goud op de olympische spelen van 1972 in Sapporo.

Voor Zwitserland had Russi goud gewonnen op de olympische spelen van 1972 in Japan. Als vertegenwoordiger van Subaru moest hij nu Japan vertegenwoordigen in Zwitserland. Als nationale held lukte hem dat natuurlijk, want een "winner" als Russi ging alleen voor goud. (Klik hier voor zijn fansite). In de alpen volgden men kennelijk zijn voorbeeld want de Subaru Leone werd een regelrechte verkoophit.


Ereplaats voor de Subaru Leone van Bernhard Russi op de salon van Genève, een paar jaar geleden.

Door die vakantie in Davos, ben ik uiteindelijk toch nog gaan houden van de Subaru Leone 1800 4WD stationcar. Niet omdat ie japans is, maar juist omdat ie zo zwitsers is. Vorig jaar rond deze tijd, toen er ook sneeuw lag, ontdekte ik per toeval een oude Subaru op internet; te koop in Duitsland, niet ver van de nederlandse grens.



Subaru Leone 1800 4WD stationcar, afkomstig uit Landquart, aangeboden voor 750 euro.

In de advertentie waren foto's opgenomen van de autopapieren. Wat bleek? Ik kon daar op lezen dat de auto oorspronkelijk uit Landquart kwam, een plaats niet ver van Davos. Het ging hier dus om één van de laatste Subaru Leone's, uit de bergen rond Davos, speciaal voor mij naar de nederlandse grens getransporteerd en aangeboden voor slechts 750 euro. Hoe panklaar wil je ze aangeboden krijgen? De lage vraagprijs deed vermoeden dat men in Duitsland niet helemaal besefte om welk een bijzondere japanner het hier ging.


Zomaar een straat in Zwitserland in de jaren zeventig.

Een overgebleven Leone van de tweede generatie.

Maar omdat de kerstvakantie al zo'n beetje was volgeboekt, kwam het er niet van om er werk van te maken. Ik dacht eerlijk gezegd ook dat die advertentie nog wel een tijdje online zou blijven staan. Welke andere gek zou er nog interesse hebben in zo'n lelijke Subaru? U voelt 'm al: kort daarop was de advertentie verdwenen en er zou geen enkel ander exemplaar meer online te vinden zijn.


Eerste generatie Subaru Leone stationcar, nu te koop in Duitsland

Nu, een jaar later, ligt er weer een pak sneeuw en weer staat er een oude Subaru te koop in Duitsland. Dit keer is het zelfs een eerste generatie Leone, het model waarin Bernhard Russi het merk bekend maakte. Enige verschil met de advertentie van vorig jaar is de prijs. De duitsers hebben kennelijk bijgeleerd; de wagen (sehr selten) moet maar liefst 4900 euro opbrengen. Wie interesse heeft, moet opschieten.

Misschien wordt het eens tijd om komende zomer wat zwitserse boerenschuren te checken, zodat ik volgend jaar iets leuks te doen heb in de sneeuw, want "winter isch kei winter ohni Subaru".



 



 



 



 


 


 





Doordat Subaru in 1968 in een alliantie was gestapt met Nissan, was de vormgeving onder invloed van bemoeienissen van de ontwerpafdeling van Nissan in de richting van diens modellen getrokken. Dat betekende een lange neus en een korte achterkant. De lange neus maakte het mogelijk om de motor voor de transmissie te plaatsen; daardoor werd de implementatie van een vierwielaandrijving gemakkelijk. Een vondst: subaru doorbrak daarmee de gewoonte dat vierwielaandrijving was voorbehouden aan terreinwagens.
Audi zou spoedig het spoor van Subaru volgen.

Hoewel de Subaru Leone al in 1973 in productie werd genomen, zagen we dit model pas in 1978 voor het eerst in de zwitserse alpen om de eenvoudige reden dat het merk Subaru er niet eerder op de markt werd geïntroduceerd. Omdat men het jaar daarop al met een tweede generatie kwam, is de eerste generatie er uiteindelijk maar een jaar verkocht. Hoewel de Leone direct een succes was, moet de eerste generatie vanwege die korte leverperiode tegenwoordig een zeldzame verschijning zijn.

De eerste generatie was uitgerust met een 1.4 of 1.6 liter motor. Ze werden gebouwd als 2-deurs hardtop coupé, 2-deurs sedan, 4-deurs sedan, stationcar en pickup truck, maar ik kan me niet herinneren dat ik ooit een andere variant in Zwitserland zag dan de stationcar.

Van de tweede generatie verschenen in Zwitserland wel vele varianten, zoals de opvallende pick-up truck, die BRAT (Bi-drive Recreational All-terrain Transporter) heette en enigzins leek op een Chevrolet El Camino. Een bekende verschijning werd ook de 3 deurs hatchback en de tweedeurs coupé.


Subaru Leone 3 deurs hatchback



Dashboard van een tweede generatie Leone.





Het geruite interieur van een tweede generatie Subaru Leone. Cool!


Subaru in Zwitserland: op naar de top!






Bernhard Russi (Andermatt, 1948) startte als beëdigd skileraar en hoogbouwtekenaar. Vanaf 1968 nam hij voor het eerst deel aan een wereldkampioenschap (Riesenslalom).


Russi als stuntman in On her Majesty's Secret Service

Als kersverse professionele skiër verdiende hij een jaar later bij als stuntman in de beroemde skiscène uit de James Bond film On her Majesty's Secret Service, een film die werd opgenomen op de Schilthorn in Zwitserland. Als handlanger van de schurk Ernst Blofeld zien we hem na een spectaculaire achtervolging op James Bond door een sneeuwschuiver worden vermorzeld. Tijdens de stunt brak Russi een nekwervel.


Goud op de olympische spelen in 1972

Een jaar later al, wordt hij (nu weer met een gebroken arm) wereldkampioen op de afdaling. Het is dan 1970 en Russi is 22 jaar oud. Twee jaar later wordt hij nogmaals wereldkampioen en wint bovendien goud op de olympische spelen in Sapporo. In beide jaren wordt hij verkozen tot sportman van het jaar. Ook in de daaropvolgende jaren wint hij vele prijzen. Zelfs zijn slechte popliedje Winter is kei winter ohni Schnee kan niet voorkomen dat hij uitgroeit tot één van de zwitserse " idole der Jugend".


So you wannabe a popstar?



Hulde aan de wereldkampioen popster!

Sterker nog, na zijn televisieoptreden werd de 'Starsänger" als held onthaald in het kanton Uri.

Russi verbond zich aan diverse commerciële merken, zoals Bogner, Völkl en Rittergold maar volgens eigen zeggen was hij daarin zeer kritisch. Slechts met de merken waar hij zich werkelijk in herkende, sloot hij contracten af.

Zo schijnt hij, vlak na het beëindigen van zijn sportcarrière, door de zwitserse politicus en auto importeur Walter Frey oorspronkelijk te zijn benaderd om het beschadigde imago van British Leyland op te vijzelen. Het idee was dat hij Jaguar zou gaan rijden. Vlak voordat het contract getekend moest worden had Frey hem de eerste Subaru getoond. Zo'n winterse auto met vierwielaandijving vond Russi veel beter bij hem passen; de rest is bekend.


Russi in Subaru tijdens de rallye Parijs-Dakar

Russi, die in Andermatt een hotel en een discotheek runde en zeven talen spreekt (waaronder zweeds), zou tot op de dag van vandaag in de schijnwerpers blijven: als vaste sportkommentator op televisie, als columnist voor de krant, als bergbeklimmer, golfer en wielrenner, als ambassadeur voor hulporganisaties en als deelnemer aan de rallye Parijs-Dakar. Maar het werkelijke succes bleef verbonden met de ski afdaling: Russi verwierf wereldfaam als architect van de beste en meest innovatieve skipistes ter wereld, waaronder die voor wereldkampioenschappen vanaf 1986 en de olympische spelen vanaf 1988. What a guy!


INGEZONDEN MEDEDELING

Mirrored Memories - Takako Hamano